Óþolandi að láta grípa fram í fyrir sér
Í vetur vorum við hjá Lýðheilsustöð að vinna með Miðstöð heilsuverndar barna að verkefni fyrir skólaheilsugæsluna sem kallast 6H heilsunnar. Háin sex eru hugrekki, hreinlæti, hvíld, hamingja, hreyfing og hollustu og það kom í minn hlut að skrifa efni um hamingju. Einn þátturinn fjallar um samskipti en í þeim hluta var lögð áhersla á jákvæð samskipti og settar voru fram nokkrar samskiptareglur sem tilvalið er að hengja upp í skólastofunni:
Góð samskipti
- Skiptumst á að tala
- Hlustum með athygli á aðra
- Grípum ekki fram í fyrir öðrum
- Verum skýr og heiðarleg
- Virðum skoðanir annarra
- Sýnum tillitssemi
- Komum fram við aðra eins og við viljum að þeir komi fram við okkur
Það sama á við um börn og fullorðna
Þegar ég fór að huga að efni í grein um samskiptavanda almennt og að dæmum um góð samskipti sá ég að það sama á við um börn og fullorðna. Reglurnar fyrir börnin eru settar fram á mjög einfaldar hátt en það þarf engan sérfræðing til að sjá að þær eiga heima víðar en í skólastofum landsins. Það er alveg ótrúlegt hvað fullorðið fólk, þar með talið ég sjálf, getur átt erfitt með að tileinka sér þessar einföldu reglur.
Mikilvægara að ná orðinu en hlusta á það sem aðrir segja
Þegar fólk safnast saman til að ræða um lífið og tilveruna getur farið svo að viðkomandi aðilar eru fyrst og fremst að bíða eftir að fá orðið og grípa það jafnvel áður en sá, sem hafði það, náði að klára. Það getur verið mjög skondið að fylgjast með þessu hjá fullorðnu fólki, ég hvet ykkur til að veita þessu athygli næst þegar þið eruð í góðum hópi, t.d. næst þegar þið farið á kaffihús.
Sumir eru svo einbeittir í því að ná orðinu að það skiptir þá engu máli þó maður reyni að halda áfram og klára það sem maður ætlaði að segja, þeir hækka bara málróminn. Það er alveg óþolandi að láta grípa fram í fyrir sér, það felst svo mikil vanvirðing í því gagnvart þeim sem hefur orðið. Ég veit að ég hef gerst sek um að taka orðið af einhverjum en ég meinti ekkert illt með því. Þetta er ákveðið hugsunarleysi en ekki meðvituð vanvirðing.
Hvað er til ráða
Til þess að draga úr þessum leiða ávana hef ég reynt að leggja mig fram um að hlusta betur á það sem vinir mínir hafa fram að færa og minna mig á að ég þarf ekki alltaf að segja það sem mér finnst. Ég hef stundum farið mjög meðvituð á mannamót og fylgst með samskiptamynstrinu og tek þá oft eftir að ákveðnir aðilar ná aldrei orðinu. Þá hef ég lagt mig fram um að reyna að spyrja viðkomandi til að gefa honum eða henni færi á að tjá sína skoðun í stað þess að reyna að koma minni að. Þessir hljóðu aðilar hafa oft meira fram að færa en þeir sem alltaf grípa orðið. Ég veit ekki hvernig mér gengur þegar ég er ekki að hugsa um þetta en ég vona bara að æfingin skapi meistarann því mig langar ekki að sýna öðrum lítilsvirðingu og virka sjálflæg á vini mína.
Dóra Guðrún Guðmundsdóttir, verkefnisstjóri á Lýðheilsustöð
Birtist í Ísafold í ágúst 2007