Happdrætti hamingjunnar
Margt skilur okkur að sem manneskjur, en annað sameinar okkur, eins og það að vilja finna hamingju. Leitin að hamingju er líklega jafngömul mannkyninu. Það getur verið misjafnt milli einstaklinga hversu markviss þessi leit er, fyrir sumum getur hún verið mjög tilviljunarkennd þar sem einungis þeir heppnu finna hamingju. Fyrir öðrum er ef til vill ekki ljóst hvað átt er við með hamingju. Í þessari grein er átt við hamingju sem heildarmati á lífi okkar, bæði því góða og slæma. Þannig tengist hún sáttinni við lífið og okkur sjálf.
Tengslin milli heppni og hamingju eru ef til vill ekki eins tilviljunarkennd og ætla mætti í fyrstu. Bent hefur verið á að enska orðið fyrir hamingju “happiness” eigi rætur að rekja til íslenska orðsins ”happ”. Þessi tengsl við happ eða heppni eru ekki ákjósanleg. Það segir sig sjálft að ef hamingjan er bara happadrætti þá skiptir ekki máli hvað við gerum sjálf. Þá er það einungis spurning um heppni hvort við verðum dregin út og finnum hamingju.
Með því að tengja hamingju við heppni er hætta á að við förum í hlutverk fórnarlambs ef við erum ekki sátt við okkur sjálf og lífið. Í hlutverki fórnarlambsins missum við alla möguleika á að vinna í okkar málum sjálf og þá eigum við litla von. Þess vegna er mun farsælla að líta svo á að við höfum eitthvað með eigin hamingju að segja. Hamingjuríkt líf er ekki án mótlætis heldur felst hamingjan í því að sjá það jákvæða í lífinu, vera sáttur við sjálfan sig, rækta fjölskyldu og vini og vera tilbúinn að takast á við mótlæti, sigrast á því eða lifa með því þegar ekki annað gefst.- Það hefur enginn lofað okkur auðveldu lífi.
Það er virkilega umhugsunarvert að spá í það af hverju margir í okkar samfélagi telja það merkilegra að hafa metnað í vinnu, safna hlutum og fjármagni en að hafa metnað fyrir því að eiga góða fjölskyldu og vini. Af hverju er sá sem er tilbúinn til að leggja sig allan fram í vinnunni talinn metnaðarfyllri en sá sem setur fjölskyldu og vini ofarlega á forgangslistann og leggur sig fram við að eiga farsælt fjölskyldulíf. Þetta breytist ekki nema við breytum eigin hugarfari. Við getum byrjað á okkar eigin viðhorfum. Verjum tíma í það sem skiptir mestu máli meðan við höfum tíma.
Það er ekki nóg að vita að jákvæðni, rækt við fjölskyldu og vini og sjálfsrækt leiði til hamingju ef við gerum ekkert í því. Árangur á öllum sviðum krefst þess að við leggjum okkur fram. Það sama gildir um hamingjuna. Uppskrift af hamingju sem á við alla menn er ekki til. Hver og einn getur unnið í því að finna sína persónulegu uppskrift. Það sem hefur jákvæð áhrif á eina manneskju getur haft öfug áhrif á þá næstu. Með því að gera sér grein fyrir hvað stuðlar að eigin hamingju verður auðveldara að vinna markvisst að því að öðlast hana.
Það er alveg ljóst að hamingja er ekki happadrætti, þar sem tilviljun ræður hver vinnur. Hver og einn þarf að finna út hvað gerir hann hamingjusaman, setja sér það markmið að vilja vera hamingjusamur og vinna að því. Því það er bæði heilbrigt og eftirsóknavert að vilja líða vel og vera í sátt við sig og lífið.
Höfundur:
Dóra Guðrún Guðmundsdóttir
Verkefnastjóri hjá Lýðheilsustöð
Birtist í Ísafold í nóvember 2006