Síðdegishressing fyrir börnin á frístundaheimilum
Nauðsynlegt er fyrir börn, sem dvelja á frístundaheimilum eftir að skóladegi lýkur, að fá staðgóða hressingu síðdegis. Lýðheilsustöð og nemar í lýðheilsu-næringarfræði við HÍ könnuðu hvernig næringarmálunum væri háttað í frístundaheimilum á öllu landinu og niðurstaða könnunarinnar leiddi í ljós að flest þeirra bjóða börnunum síðdegishressingu. Aftur á móti mættu frístundaheimilin bæta sig í því að fara að ráðleggingum Lýðheilsustöðvar um fæðuval í síðdegishressingu.
Í mars 2009 var hringt í 50 stærstu frístundaheimili grunnskóla á öllu landinu, og í öll frístundaheimilin í Kópavogi og kannað hvaða fæða börnunum stæði til boða í síðdegishressingu. Ástæðan fyrir því að öll frístundaheimilin í Kópavogi voru tekin með var til að fá samanburð við niðurstöður könnunar sem gerð var þar fyrir tveimur árum á fæðuvali á frístundaheimilum í Kópavogi.
Ráðleggingar um síðdegishressingu
Hluti verkefnisins var að kanna hvort þeim sem hafa með síðdegishressingu á frístundaheimilum að gera hefðu borist ráðleggingar Lýðheilsustöðvar um fæðuval fyrir síðdegishressingu og hvort þeir hefði kynnt sér þær. Ráðleggingar Lýðheilsustöðvar (sjá myndina hér á síðunni) miðast við yngstu börn grunnskóla því það eru einkum foreldrar barna í 1.-3. bekk sem nýta sér þjónustu frístundaheimilanna.
Hægt er að panta ráðleggingar um síðdegishressingu af vef Lýðheilsustöðvar.
Niðurstöður
Niðurstöðurnar sýndu að af þeim frístundaheimilum landsins sem voru í úrtakinu buðu rúmlega 86% börnunum upp á síðdegishressingu og öll frístundaheimili Kópavogs buðu börnunum hressingu.
Brauðmeti
Af þeim frístundaheimilum sem bjóða síðdegishressingu buðu nánast öll daglega upp á brauð. En aðeins fá þeirra eða 14% voru með brauð sem uppfylltu kröfur um það trefjainnihald sem ráðlagt er, eða 5-6 g trefjar í 100 g brauðs. Í Kópavogi var aðeins 1 heimili af 9 með trefjaríkt brauð.
Drykkir
Öll frístundaheimilin í úrtakinu voru með viðunandi aðgang að köldu vatni fyrir börnin, sem ýmist var í boði með máltíð og/eða á milli mála. Mjólkurneysla var algeng í síðdegishressingu. Ráðlagt er að bjóða léttmjólk og algengast var að hún væri á boðstólunum, en 68% heimilanna buðu hana daglega. Á 16% frístundaheimilanna var nýmjólk boðin daglega. Ráðlagt er að bjóða ekki mikið sykraðar mjólkurvörur en 20% heimilanna buðu sykraðar mjólkurvörur vikulega. Algengt var að í þau skipti væri boðið upp á kakómalt út í mjólkina. Hins vegar var oftar boðið upp á annars konar svaladrykki; nokkur heimilanna buðu svaladrykki daglega, um fimmtungur 2-4 sinnum í mánuði og annað eins hlutall mánaðarlega en rúmur þriðjungur þeirra bjóða aldrei upp á slíka drykki Gos-, íþrótta- og/eða orkudrykkir voru aldrei í boði á frístundaheimilum úrtaksins. Í ráðleggingunum er lagt til að bjóða alls ekki slíka drykki.
Önnur næring
Framboð á niðurskornum ávöxtum og grænmeti er algengt á frístundaheimilunum. Af þeim frístundaheimilum sem bjóða upp á hressingu buðu lang flest ávexti og/eða grænmeti daglega og er það í samræmi við ráðleggingar. Á einu frístundaheimilanna í Kópavogi stóðu börnunum slíkar veitingar til boða aðeins einu sinni í viku. Kex og bakkelsi voru á borðum þótt ekki væri það daglega, en 8 % frístundaheimila buðu slíkar vörur oft í viku.
Foreldrar
Ráðlagt er að foreldrar geti á auðveldan hátt séð hvað börnin fá að borða í síðdegishressingu en í flestum tilfellum, eða 80%, gátu foreldrar/forráðamenn ekki séð á auðveldan hátt hvað í boði er í síðdegishressingu fram í tímann.
Dreifðu um vefinn