Nýtt íslenskt grænmeti og nýtínd krækiber og bláber
Á þessu árstíma er gott úrval af nýju íslensku grænmeti á boðstólnum í matvörubúðum og því er tilvalið að landsmenn nýti sér þetta mikla úrval.Nú er sá tími ársins þegar mikið er af nýju íslensku grænmeti á boðstólnum í matvörubúðum. Þetta á sérstaklega við um gróft og trefjaríkt grænmeti eins og spergilkál, gulrætur, hvítkál, gulrófur, sellerí og grænkál. Því er tilvalið að landsmenn nýti sér þetta mikla úrval af nýju íslensku grænmeti til matargerðar en kjörið er að nota slíkt grænmeti í réttina sjálfa, t.d. íslenska kjötsúpu en uppskrift af henni fylgir hér með. Auðveld leið til að auka enn frekar grænmetisneysluna er að hafa nóg af alls kyns grænmeti með matnum en æskilegt er að grænmeti þeki um einn þriðja hluta matardisksins. Verndandi áhrif grænmetis á heilsuna virðast meiri eftir því sem meira er borðað af mismunandi tegundum. Þess vegna er fólki ráðlagt að borða fjölbreytt úrval af grænmeti og ávöxtum í nægjanlegu magni. Frekari upplýsingar um grænmeti og ávexti má finna á vef Lýðheilsustöðvar www.lydheilsustod.is/naering
Uppskrift að kjötsúpu fyrir 4 (uppskrift fengin á www.lambakjot.is)
1 kg fituhreinsað lambakjöt
1,8 l vatn
1 msk salt, eða eftir smekk
1-2 msk súpujurtir
½ laukur, saxaður smátt
500 g gulrófur
500 g kartöflur
250 g gulrætur
100 g hvítkál (má sleppa)
nýmalaður pipar
Leiðbeiningar
Kjötið fituhreinsað og síðan sett í pott, vatninu hellt yfir og hitað að suðu. Froða fleytt ofan af, saltað og súpujurtum og lauk bætt út í. Soðið í um 40 mínútur. Á meðan eru gulrófurnar afhýddar og skornar í bita, kartöflurnar afhýddar og skornar í helminga eða fjórðunga, ef þær eru stórar, og gulræturnar skafnar og skornar í bita. Sett út í og soðið í 15 mínútur til viðbótar. Kálið skorið í mjóar ræmur, sett út í og soðið í um 5 mínútur, eða þar til allt grænmetið er meyrt. Smakkað og bragðbætt með salti og pipar, ef þarf. Kjötið er ýmist borið fram í súpunni eða með henni á sérstöku fati. Ýmislegt annað grænmeti má hafa í súpuna, svo sem grænkál. Einnig má sjóða hafragrjón eða hrísgrjón í súpunni. Oft er grænmetið haft í stærri bitum en hér er gert og soðið lengur en margir fella sig illa við bragðið af gulrófnasoðinu og því er e.t.v. best að sjóða rófurnar sér í potti og jafnvel kálið einnig.
Nýtínd bláber og krækiber
Þessi árstími er einnig tími berjatínslu. Berin sem tínd eru má nota á margvíslegan hátt, t.d. út á súrmjólk eða skyr, í skyrdrykki, kökur og sultugerð. Bæði bláber og krækiber eru auðug af vítamínum, steinefnum, trefjaefnum og öðrum hollustuefnum. Sérstaklega eru þau rík af C-vítamíni og talsvert er af E-vítamíni í aðalbláberjum og bláberjum. Bæði þessi vítamín eru andoxunarefni en þau hindra myndun skaðlegra 
sindurefna í frumum líkamans. Þessi sindurefni eru talin tengjast hrörnun og því að ákveðnir sjúkdómar þróast í líkamanum, s.s. krabbamein, æðakölkun og ský á auga. Rannsóknir hafa sýnt að bláber hafa sérstaklega mikla andoxunarvirkni en auk áðurnefndra vítamína er litarefnið anthocyanin, sem gerir þau blá, virkt andoxunarefni en það er talin vera ástæðan fyrir þessari sérstöðu bláberjanna. Töluvert er af járni í krækiberjum en rannsóknir sýna að mörg börn og konur á Íslandi fá ekki nægjanlegt magn járns úr fæðunni. Krækiber og aðalbláber eru einnig trefjarík en trefjaefni eru nauðsynleg fyrir eðlilega meltingu.
Fleira efni tengt þessu:
Ráðleggingar um mataræði og næringarefni