Ungt fólk og skaðleg neysla áfengis

31.3.2006

Landsmenn vita að áfengiskaupaaldur á Íslandi miðast við 20 ár. Samt sem áður sýnir reynslan að yngra fólk – og oft mun yngra – er að neyta áfengis og það jafnvel í mjög miklu og skaðlegu magni. Þetta sýnir líka að aðgengi unga fólksins að áfengi er tiltölulega auðvelt og að eldra fólk er að kaupa eða útvega ungu fólki, sem ekki hefur aldur til, áfengi. Því lengur sem ungt fólk dregur það að hefja áfengisneyslu því betra fyrir heilsu þess og vellíðan.

Áfengiseitrun

Fram hefur komið að mjög ungt fólk er jafnvel að taka þátt í drykkjukeppni og er þá að taka mikla áhættu. Að neyta áfengis í mikilu magni á skömmum tíma.getur verið lífshættulegt.

Viðtal er við Bjarna Össurarson, lækni á vímuefnadeild Landspítala-háskólasjúkrahúss, í Fréttablaðinu í dag, þar sem hann er spurður um áfengiseitrun: ,,Áfengi slævir miðtaugakerfið. Slævingin fer eftir því hversu mikið áfengismagn er í blóðinu. Ef fólk drekkur sterkt áfengi og innbyrðir það á skömmum tíma getur það leitt til þess að fólk missi meðvitund. Svo mikil slæving hefur einnig áhrif á öndunarstöðvarnar, svo og hjarta- og æðakerfið. Ástandið getur endað með því að fólki lendi í dái og fari í öndunarstopp. Einkennin eru hæg og lítil öndun. Þá getur orðið blámi á húð, lágur blóðþrýstingur og veikur púls. Ekki er hægt að ná neinu sambandi við viðkomandi.”

Áfengi skaðar heilastarfssemi ungs fólks

Heili ungs fólks er í mótun og er því sérlega viðkvæmur fyrir þeim skaðlegu áhrifum sem áfengi getur haft. Áfengi getur ekki einungis skaðað eða skapað vandræði, s.s. ölvunarakstur, slys, áhættuhegðun, o.s.frv., heldur getur það einnig skaðað eiginleika heilans til að læra. Það sem rannsóknir sýna m.a. er:

• Heili ungs fólks er að þroskast og mótast og vegna þessa þá er hann viðkvæmari en heili fullorðinna fyrir truflunum eins og ölvunardrykkju. Rannsóknir á dýrum sýna að mikil áfengisneysla á unga aldri hefur varanleg, skaðleg áhrif á heilann.
• Rannsóknir hafa einnig sýnt smávægilega en mikilvæga breytingu á heilanum hjá ungu fólki sem drekkur oft eða sýnir einkenni áfengissýki. Áhrifin eru m.a. skertur eiginleiki til að leysa vandamál/þrautir, skert vinnsluminni og sjónsvið.
• Margar alvarlegar geðraskanir fullorðinna koma fram á unglingsárunum og er áfengi sérstakur áhættuþáttur hvað það varðar. Sérstaklega er bent á athyglisbrest, geðklofa og geðhvarfasýki.

Heilinn er ekki talinn fullþroska fyrr en eftir tvítugt

Mikilvægt er því að seinka eins og hægt er að áfengisdrykkja hefjist hjá ungu fólki, þ.e.a.s. hjá þeim sem á annað borð velja að neyta áfengis. Heilinn er flókið verkfæri sem er í mótun og í þroskaferli og er ekki talinn fullþroska fyrr en um 25 ára aldurinn. Mikilvægt er því að sporna við allri unglingadrykkju og er bjór þar engin undantekning.

Einnig má benda á að talið er að líkurnar á að einstaklingar þrói áfengissýki minnki um 14% með hverju árinu sem upphafi áfengisneyslu er seinkað. Auk ofangreinds má ítreka og benda á skaðlegar afleiðingar áfengisneyslu, s.s. óhöpp og slys sem rekja má beint til áfengisvímunnar, ásamt félagslegu tjóni sem snertir m.a. fjölskylduna, vini og atvinnulífið. Sem og þann skaða sem getur orðið á líffærum vegna mikillar eða langvarandi áfengisneyslu (listi yfir nokkra helstu þætti):

Hvað veistu um áfengi?

En margir spyrja hvort ekki sé í lagi að drekka í hófi og þá aðallega bjór og létt vín? Og líka hvað hversu mikið sé óhætt að drekka í einu og hvað sé skaðleg áfengisneysla? Lýðheilsustöð hefur gefið út bæklingana Hvað veist þú um áfengi? annars vegar fyrir ungt fólk og hins vegar fyrir þá eldri. Þar er leitast við að svara algengustu spurningunum um áfengisneyslu. Myndirnar hér á síðunni eru teknar úr bæklingnum en jafnframt er hér hægt að skoða bæklingana í heild sinni og panta þá, en þeir eru ókeypis.

Ennfremur hefur bæklingurinn fyrir fullorðna legið frammi í Vínbúðunum.

Senda grein