Læra börn á hætturnar?
Framkvæmdastjóri Árvekni hefur starfað við slysavarnir barna í rúm 12 ár og á þeim tíma verið að benda á þær ýmsu hættur sem eru í umhverfi barna hér á landi og ekki að ástæðulausu. Ef Norðurlöndin eru borin saman verða flest slys á börnum hér á landi, þótt bilið milli Íslands og annarra Norðurlanda hafi farið minnkandi. Hér á landi verður fjórða hvert barn fyrir slysi árlega en í Svíþjóð eru slys á börnum helmingi færri. Sjálfsagt eru margar ástæður fyrir þessum mun en sú líklegust að Svíar hafa í meira en 40 ár unnið markvist að því að fækka slysum á börnum. Þetta hefur verið gert með margvíslegum aðgerðum. Má þar nefna að gerðar hafa verið kröfur um að tekið sé tillit til öryggismála og þarfa barna við hönnum og gerð mannvirkja og setningu laga og reglugerða þar að lútandi og séð hefur verið til þess að farið sé eftir þessum reglum. Einnig hafa Svíar stundað markvissa fræðslu og áróður til foreldra og þeirra sem sjá um börn um öryggismál og slysavarnir og ábyrgð þeirra sem hafa umsjón með börnum. Í löndum eins og Svíþjóð og Ástralíu, þar sem áhersla hefur verið lögð á öryggismál og slysavarnir barna, hefur verið sýnt fram á mikinn árangur slíkra aðgerða með fækkun slysa og minni kostnaði þjóðfélagsins, svo ekki sé talað um minni þjáningar og angist þeirra sem fyrir slysunum verða og fjölskyldna þeirra.
Ingi Sigurðsson segir í viðtalinu að slys á börnum í Vestmannaeyjum séu fátíð. Þetta stangast á við upplýsingar frá heilsugæslunni í Vestmannaeyjum sem gefa til kynna að slys á börnum í Vestmannaeyjum séu jafnalgeng ef ekki algengari en annars staðar á Íslandi. Ekki er ljóst á hverju Ingi byggir fullyrðingu sína en hins vegar gleymast fréttir af slysum fljótt öllum nema þeim sem fyrir þeim verða. Þá minnir þessi fullyrðing bæjarstjórans á það álit margra að slys séu óhjákvæmileg, verði fyrir mannleg mistök eða röð tilviljana og við verðum einfaldlega að taka á okkur ákveðinn fórnarkostnað. Þetta er rangt og algerlega úr takt við nútímann. Nú á dögum er litið á slys sem heilbrigðisvandamál sem á sér ákveðnar orsakir, alveg hliðstætt við sjúkdóma, og því sé mögulegt og skylda okkar að grípa til ráðstafana til að draga úr og koma í veg fyrir þetta vandamál eins og framast er unnt.
Vissulega eru það mannréttindi að börn geti leikið sér úti án þess að verða fyrir alvarlegu slysi. Til að svo megi verða þurfa foreldrar að gera sér grein fyrir að barn hefur ekki náð fullum þroska fyrr en við 12 ára aldur til að forðast hættur sem eru okkur fullorðna fólkinu augljósar. Yfirvöld verða líka að standa sig í stykkinu og gæta þess ávallt að taka tillit til öryggis barna við hönnun og gerð umhverfis og mannvirkja. Ábyrgð foreldra og þeirra sem sjá um börn er einnig mikil. Ef við viljum koma í veg fyrir slys á börnum okkar þurfum við að gæta þeirra vel og gæta þess að þau leiki sér ekki á hættulegum stöðum. Það er líka mikilvægt að foreldrar gangi í lið með Árvekni og krefji yfirvöld um lagfæringar á þeim hættum sem þeir verða varir við í umhverfinu. Ingi Sigurðsson er ekki aðeins faðir, heldur einnig bæjarstjóri og auk þess byggingatæknifræðingur. Það er því líklegt að hann komi að skipulagi og hönnun umhverfis og mannvirkja. Það er von okkar hjá Árvekni að hann taki tillit til hagsmuna barna í störfum sínum auk þess að hann gæti sín í orðavali eins og allir ættu að gera sem veljast til opinberra trúnaðarstarfa.
Hér á landi er hægt að sýna fram á mikla fækkun slysa á sumum sviðum þar sem unnið hefur verið að slysavörnum.
Herdís L. Storgaard, hjúkrunarfræðingur og framkvæmdastjóri Árvekni.