Sími : 5 800 900
Lýðheilsustöð

Er hlutfall barna yfir kjörþyngd hætt að aukast?

16.4.2010

Undanfarin misseri hefur víða verið rætt um líkamsþyngd grunnskólabarna. Í slíkri umræðu er mikilvægt að tekið sé mið af bestu fáanlegu upplýsingum á hverjum tíma en nokkuð hefur borið á ónákvæmni í meðferð bæði talna og hugtaka. Lýðheilsustöð og Heilsugæsla höfuðborgarsvæðisins hafa tekið saman upplýsingar og gefið út í skýrslunni ,,Líkamsþyngd barna á höfuðborgargsvæðinu - Er hlutfall barna yfir kjörþyngd hætt að aukast?" þar sem komið er á framfæri nýjum tölum og stuttri útlistun á lykilhugtökum sem notuð eru um líkamsþyngd barna.

 

Líkamsþyngd barna á höfðuborgarsvæðinu. Smellið á mynd til að skoða skýrsluna. Skoða skýrsluna Líkamsþyngd barna á höfuðborgargsvæðinu - Er hlutfall barna yfir kjörþyngd hætt að aukast?

Fyrri rannsóknir, sem byggja á mælingum á hæð og þyngd 9 ára barna á höfuðborgarsvæðinu, sýna að hlutfall barna sem flokkast yfir kjörþyngd jókst mikið frá árinu 1958 til 1998 en nýjar mælingar sýna ekki afgerandi breytingar á síðustu árum á hlutfalli barna sem eru yfir kjörþyngd.

Heilsuvernd skólabarna á höfuðborgarsvæðinu hefur frá vetrinum 2002–2003 skráð rafrænt í Ískrá mælingar á hæð og þyngd nemenda í 1., 4., 7. og 9. bekk grunnskóla. Mælingar í 4. bekk benda til þess að hlutfall barna sem er yfir kjörþyngd sé líklega hætt að aukast eftir mikla aukningu á seinni hluta 20. aldar. Mikilvægt er að hafa í huga að þrátt fyrir traustar mælingar á hæð og þyngd barna þá eru engir árgangar eins og Íslendingar eru ennþá fámenn þjóð. Þess vegna mælast oft breytingar á hlutfalli á milli tveggja ára sem endurspegla ekki endilega langvarandi, undirliggjandi breytingar.

Að lokum

Í umræðum um börn er mikilvægt að hafa í huga að mikil áhersla á holdafar getur valdið börnum vanlíðan. Þannig telja ýmsir að of mikil áhersla á holdafar í fjölmiðlum sé hluti af flókinni orsakakeðju átröskunar þó auðvitað hafi fleiri þættir áhrif þar á. 

Margir telja að í opinberri umræðu ætti frekar að leggja áherslu á mikilvægi þess að börn og fullorðnir hreyfi sig nægjanlega mikið og neyti fjölbreyttrar hollrar fæðu í hæfilegu magni í stað þess að einblína á líkamsþyngd. Það ætti að vera ófrávíkjanleg krafa að ef fjallað er um málið á opinberum vettvangi þá sé farið rétt með hlutfallstölur og hugtök.

 

 Myndir úr skýrslunni Mynd 1. Hlutfall of feitra barna. Smella á mynd til að stækka.

Mynd 1. Hlutfall barna sem flokkast yfir kjörþyngd, þ.e. of feit eða of þung.

 

 

 Mynd 2. Hlutfall of feitra 9 ára stúlkna. Smellið á myndina til að stækka.

Mynd 2. Hlutfall 9 ára stúlkna sem flokkast yfir kjörþyngd, þ.e. of feitar eða of þungar.

 

  Mynd 3. Hlutfall 9 ára ofþungra pilta. Smellið á myndina til að stækka.

Mynd 3. Hlutfall 9 ára pilta sem flokkast yfir kjörþyngd, þ.e. of feitir eða of þungir.

Mynd 10. Hlutfall feitra og of þungra barna í ákveðnum árgöngum. Smella á mynd til að stækka 

Mynd 10. Hlutfall of feitra og of þungra barna í 1., 4., 7. og 9. bekk grunnskóla. 

Á mynd 10 er dregið saman hlutfall barna sem mælast í ofþyngd og offitu, óháð kyni og aldri. Enn er stuðst við mælingar barna í 1., 4., 7. og 9. bekk. Frá skólaárinu 2004/05 til 2008/09 hefur hlutfall barna sem eru yfir kjörþyngd staðið í stað, þ.e. er 21% bæði árin. Hins vegar er nokkur aukning á hlutfalli barna sem eru í offitu en það hækkar úr 4,7% í 5,5% á milli þessara ára.

 

 

Senda grein







Þetta vefsvæði byggir á Eplica