Látum börnin ekki sólbrenna
Húðkrabbamein á Íslandi
Húðkrabbamein er algengasta krabbamein á Íslandi en því má skipta í þrjár megin gerðir: sortuæxli, grunnfrumukrabbamein og flöguþekjukrabbamein. Þegar litið er á tölur í Krabbameinsskrá Krabbameinsfélags Íslands kemur glögglega í ljós hversu fjölgun húðkrabbameina á landinu er mikil. Einnig hversu margt ungt fólk – sérstaklega ungar konur – eru að greinast með húðkrabbamein. Aukningin hefur verið mest í alvarlegastu tegundinni, sortuæxli, sem er algengasta krabbamein hjá ungum konum á aldrinum 15-34 ára. En þess ber að geta að allar gerðir húðkrabbameina eru auðlæknanleg ef þau greinast snemma. Þess vegna er mikilvægt að fylgjast vel með fæðingarblettum og breytingum á þeim. Sjá fræðslubækling Krabbameinsfélagsins.
Frekari upplýsingar um áhrif sólargeisla á húðina.
  |
 |
 |
 |
Línurit birt með góðfúslegu leyfi Krabbameinsfélags Íslands
Ung börn og sólböð í Svíþjóð
Miðað við lífsvenjur margra íslenskra fjölskyldna, þ.e. sumarfrí í sólarlandi, má búast við að þessi þróun haldi áfram. En það er hægt að njóta góðra áhrifa sólarinnar fyrir líkama og sál ef haft er í huga að koma í veg fyrir að geislar hennar skaði heilsuna, sérstaklega þarf að huga vel að börnunum.
Nýlega fór fram rannsókn í Svíþjóð á sólbaðsvenjum ungra barna þar í landi en gera má ráð fyrir 
að aðstæður þar séu ekki ósvipaðar þeim sem við búum við hér á landi. Einn þeirra sem að rannsókninni stóð er dr. Sveinbjörn Kristjánsson, verkefnisstjóri fræðslumála hjá Lýðheilsustöð.* Í Svíþjóð, eins og á Íslandi, er húðkrabbamein vaxandi heilbrigðisvandi jafnvel þó að flestir viti að sólarljósið sé þar helsti áhættuþátturinn. Rannsóknir hafa einnig sýnt að aukin hætta er á að fá húðkrabbamein hafi fólk sólbrunnið ungir að aldri. Markmiðið með rannsókn Sveinbjörns og félaga var að kanna tíðni sólbaða, sólbruna og notkun sólarvarnar sænskra ungbarna. Slembiúrtaki 4000 foreldra eins árs barna var í mars 2003 sendur spurningalisti sem þeir voru beðnir að svara. Spurt var um hegðun í sólinni og sólbruna hjá bæði foreldrum og börnum. Einnig var könnuð þekking, viðhorf og þær aðferðir sem foreldrar notuðu til að verja sig og börnin sín fyrir sólargeislunum. Niðurstöðurnar sýndu að fimmtungur þessara eins árs barna hafði sólbrunnið alvarlega að minnsta kosti einu sinni. 36% barnanna hafði verið með foreldrum sínum í sólarlandaferð en því meiri þekkingu sem foreldrar höfðu á áhrifum sólargeislanna því betur voru börnin varin fyrir þeim. Væru foreldrar mikið í sólinni, voru börnin það einnig. Það viðhorf foreldra að börn líti heilsusamlegri út séu þau sólbrún tengdist því að barn hafði sólbrennst. 35% foreldra dvaldist tvo tíma eða lengur í sólinni þegar geislun sólarinnar var sem sterkust, kl. 11-15, á dæmigerðum sumarfrídegi og nærri 10% foreldra lét börnin sín vera í tvo tíma eða lengur vera í sólinni milli kl. 11 og 15.
Þekking og sólarvörn
Af þessu má má draga þá ályktun að börn í Svíþjóð verði fyrir öflugri geislun sólarinnar mjög snemma á lífsleiðinni. Eins og fyrr segir er ekki ólíklegt að aðstæður hjá íslenskum og sænskum fjölskyldum séu nokkuð svipaðar hvað þetta varðar og þá á jafnt við í báðum löndum að góðar upplýsingar um skaðsemi sólargeislanna og aukin þekking foreldra á árangursríkri sólarvörn sé vænleg leið til að draga úr því að sólargeislar séu látnir leika óhóflega um ung börn.