Barnfóstrur

22.3.2004

Eflaust hafa flestir foreldrar verið í þeim sporum að þurfa að finna sér góða og trausta barnfóstru. Það getur verið mikið vandaverk. Hvernig barnfóstru viljið þið? Hvaða kostum þarf hún að vera gædd? Hvað ætti hún að vera gömul? Viljið þið strák eða stelpu til að gæta barnanna? Hér fyrir neðan er stiklað stuttlega á því sem gott er að hafa í huga þegar barnfóstra er ráðin. Einnig er að finna ráðleggingar fyrir barnfóstruna sjálfa. 

Hvað þurfa foreldrar að hafa í huga áður en þeir ráða sér barnfóstru?

• Skilgreinið hvaða kosti þið viljið að barnfóstran sé gædd, t.d. sé ábyrgðarfull, þroskuð, heiðarleg, þolinmóð, hafi reynslu af börnum, kunni skyndihjálp og fleira.  Gleymið ekki að það er mikilvægt að henni líki vel við barnið/börnin en það er ekki allt ef eitthvað óvænt hendir.  Reynið að fullvissa ykkur um að barnfóstran sem þið veljið sé hæf í barnagæslu.

• Endanleg ákvörðun um val á barnfóstru er alltaf á ykkar ábyrgð.  Athugið að barnfóstra sem er yngri en 16 ára á ef til vill erfiðara með að takast á við hlutina ef eitthvað fer úrskeiðs í fjarveru ykkar, en þeir sem eldri eru.  Samkvæmt lögum um vinnuvernd barna og ungmenna er óheimilt að ráða barn yngra en 15 ára til starfa.  

• Ræðið strax við barnfóstruna ef þið eruð ekki ánægð með eitthvað varðandi barnagæsluna.

• Komið alltaf heim nálægt þeim tíma sem um var talað.  Ef ykkur seinkar látið þá barnfóstruna vita, ef hægt er.  Tryggja þarf að barnfóstran komist heim á öruggan hátt, ef hún gistir ekki, eftir að gæslu lýkur.  Látið hana ekki fara eina heim seint um kvöld eða að nóttu til.

• Skiljið eftir símanúmer þar sem hægt er að ná í ykkur eða aðra fullorðna einstaklinga t.d. ættingja, kunningja eða nágranna, ef eitthvað óvænt kemur upp á. 

• Símanúmer Neyðarlínunnar 1-1-2 ætti að vera við öll símtæki á heimilinu.  Verið viss um að barnfóstran viti hvaða upplýsingar þarf að gefa þegar hringt er í Neyðarlínuna 1-1-2. 

• Nauðsynlegt er að fara yfir allar mikilvægar upplýsingar áður en þið farið úr húsi.  Sýnið barnfóstrunni hvar allt er sem hún hugsanlega þarf að nota t.d. sjúkrakassi, sími/símar, vasaljós og fleira.  Bendið barnfóstrunni á að fara yfir gátlista fyrir heimilið, til þess að átta sig á mögulegum slysagildrum. 

• Ef valin er barnfóstra sem ekki þekkir barnið/börnin getur verið gott að hún komi í heimsókn, áður en gæsla hefst, til þess að kynnast því/þeim.  Þannig sér hún líka hvernig daglegt heimilislíf er og hverjar venjur barnsins/barnanna eru.   Barnið/börnin þurfa að hafa hitt barnfóstruna áður en þið farið út.  Ef barnfóstran er ókunnug getur barnið/börnin orðið hrædd ef það/þau vakna upp.

• Ef langt er síðan barnfóstran hitti barnið/börnin, segið henni þá frá því ef einhverjar breytingar hafa orðið.

• Gleymið ekki að það getur verið einmanalegt að vera ein og gæta barna.  Bjóðið því barnfóstrunni að hafa með sér vin/vinkonu.

• Skiljið barnfóstru ekki eftir með mörg börn í langan tíma í einu.  Æskilegt er að hún sé ekki með fleiri en tvö lítil börn (yngri en tveggja ára) í einu.  Skiljið hana heldur ekki eftir eina með veiku eða æstu barni sem þið vitið að erfitt er að róa niður.

• Látið barnfóstruna vita af því ef von er á einhverjum í heimsókn.

• Hafið ofantalin atriði einnig í huga ef þið fáið eldra barn ykkar til að gæta yngra systkinis/systkina.

Hvað þarf barnfóstra að hafa í huga þegar hún ræður sig til þess að gæta barns/barna?

• Foreldrar eru að leita að góðri og traustri barnfóstru.  Treystir þú þér til þess að gæta og taka ábyrgð á börnum þeirra? 

• Veltu því fyrir þér hvers vegna þig langar til þess að gæta barna.  Vonandi er það vegna þess að þú hefur gaman af börnum og langar til þess að vinna þér inn smá vasapening. 

• Ef þig langar til þess að gæta barna er gott fyrir þig að sækja barnfóstrunámskeið.  Rauði kross Íslands hefur boðið upp á slík námskeið og veitir nánari upplýsingar.  Á slíkum námskeiðum er farið yfir ýmislegt sem tengist börnum og umönnun þeirra.  Ung börn eiga það ekki bara til að veikjast heldur geta þau líka lent í óhöppum og slysum.  Því mikilvægt að kunna að bregðast rétt við ef eitthvað gerist. 

• Farðu yfir heimili barnsins og umhverfi þess m.t.t. slyshættu.  Notaðu gátlista fyrir heimili til þess að átta þig á mögulegum slysagildrum.  Ef eitthvað kemur uppá, kanntu þá að bregðast rétt við?

• Ef þú þekkir ekki barnið/börnin er gott að kíkja í heimsókn, áður en gæsla hefst,  til þess að kynnast því/þeim og heimilislífinu.

• Þegar þú hefur lofað að gæta barna á einhverjum tíma, gættu þess þá að mæta stundvíslega.

• Fáðu upplýsingar frá foreldrunum áður en þau fara út,  hvar og hvernig er hægt að ná í þau.  Fáðu líka símanúmer hjá öðrum t.d. ættingjum, kunningjum eða nágrönnum, sem hægt er að hafa samband við ef eitthvað óvænt kemur uppá.

• Fáðu upplýsingar um eftirfarandi:   

  • hvernig svefnvenjur barnsins eru og hvort það þarf einhverja sérstaka meðhöndlun

  • hvar bleyjur, föt, rúmföt og leikföng eru geymd

  • hvernig öryggislæsingar á rúmi, barnastól og öðrum útbúnaði virka

  • hvar þú finnur sjúkrakassa, síma, vasaljós og fleira sem þú gætir þurft að nota

• Gættu þess að stilla ekki útvarp, sjónvarp eða hljómflutningstæki það hátt að þú heyrir ekki ef barnið grætur.

• Líttu reglulega inn til barnsins þó það sé sofnað, til að fullvissa þig um að allt sé í lagi.

• Fáðu leyfi frá foreldrum barnsins til þess að bjóða til þín vinum/vinkonum.

• Áður en foreldrarnir fara skaltu ræða við þau um hvernig þú átt að komast heim eftir barnagæsluna.  Farðu ekki ein heim seint um kvöld eða að nóttu til.

• Fáðu upplýsingar um það hvenær von er á foreldrunum heim.  Spyrðu hvort von er á einhverjum í heimsókn, en mikilvægt er að hleypa aldrei ókunnugum inn.

• Hafðu ofan talin atriði einnig í huga þegar þú gætir eigin systkinis/systkina.

Helstu upplýsingar sem þurfa að vera við símann eru: 

Leiðbeiningar um skyndihjálp á vef Rauða Kross Íslands.

Senda grein