Fyrir konur – um reykingar
Flestir vita að reykingar valda lungnakrabbameini sem og lungna- og hjartasjúkdómum en hugsanlega er ekki öllum ljós þau skaðlegu áhrif sem reykingar hafa á konur. Tóbakslausi dagurinn er 31. maí ár hvert og í ár er sjónum beint að áhrifum reykinga á konur. En hvað er nýtt varðandi konur og reykingar?
Flestir vita að reykingar valda lungnakrabbameini sem og lungna- og hjartasjúkdómum en hugsanlega er ekki öllum ljós þau skaðlegu áhrif sem reykingar hafa á konur. Tóbakslausi dagurinn er 31. maí ár hvert og í ár er sjónum beint að áhrifum reykinga á konur. En hvað er nýtt varðandi konur og reykingar? Reykingar valda konum á öllum aldri skaða; þær auka kvíða, draga úr frjósemi og áhættuþættir reykinga á meðgöngu eru vel þekktir. Talið er að reykingar á meðgöngu séu ástæða allt að 15% fyrirburafæðinga og 20-30% léttburafæðinga. Kona sem hættir að reykja dregur úr hættunni á að fæða andvana barn og að barnið deyi vöggudauða. Konur sem reykja fara yfirleitt fyrr á breytingaskeiðið og líkur á beinþynningu aukast verulega. Reykingar valda ótímabærum hrukkum og konur virka því eldri en ella. Gular tennur og tannholdsbolga eru algengir fylgifiskar reykinga.
Það er því til mikils að vinna að hætta að reykja og hér fylgja ráð sem gott er að styðjast við til að hætta en þar er góður undirbúningur er grundvallaratriðið. Því betri undirbúningur, því betri árangurs má vænta. Að auki er bent á aðstoð við að hætta að reykja.
Tíu mjög góð ráð til að hætta
Undirbúningur:
- Veljið dag til að hætta. Gott getur verið að velja fyrsta dag í mánuði eða einhverja dagsetningu sem skiptir máli fyrir hvern og einn og því auðvelt að muna. Þennan dag er gott að nota til að marka upphafið.
- Skrifið hjá ykkur ástæðurnar fyrir að því að vilja hætta tóbaksnotkun (betri heilsa, fyrirmynd, peningar, úthald, útlit, lykt o.s.frv.).
- Skoðið hvaða leiðir eru færar til að hætta og veljið leið sem hentar ykkur. Skrifið hjá ykkur úrræði, þ.e. hvað hægt sé að gera í staðinn fyrir að reykja og reynið að forðast aðstæður sem tengjast reykingum á meðan þið eruð að hætta.
- Útbúið áætlun um hvernig þið ætlið að hætta og hafið hana þar sem þið sjáið hana á hverjum degi. Finnið eitthvað til að gera við tímann sem fór í að reykja og jafnvel eitthvað til að hafa í höndunum á meðan þið eruð að venja ykkur af því að hafa sígarettu á milli fingranna.
- Skipuleggið ykkur fram í tímann til að takast á við erfiðar aðstæður. Reynið að gera ykkur grein fyrir hvaða aðstæður og hugsanir það eru sem stefna reykbindindinu í hættu og finnið leið til að bregðast við því. Þið þurfið að vera búnar að ákveða hvað þið ætlið að gera þegar ykkur langar í tóbak. Munið að það tekur yfirleitt ekki nema nokkrar sekúndur að standast freistinguna.
- Takið einn dag í einu og fagnið hverjum degi sem þið eruð reyklausar.
- Segið fjölskyldu, vinum og vinnufélögum frá því að þið séuð hættar og þið eigið eftir að finna vel fyrir því hvað stuðningur þeirra hvetur ykkur áfram.
- Fylgist með hvað þið sparið mikla peninga – og njótið þeirra.
- Það er ekkert sem heitir að fá sér „aðeins eina sígarettu“
- Biðjið reykingafólk að sýna ykkur tillitssemi og reykja ekki í návist ykkar.
Aðstoð við að hætta
Víða er veittur stuðningur til reykleysis. Reyksíminn 800 6030 er símahjálparlína þar sem hjúkrunarfræðingar svara í símann og veita upplýsingar og persónulega aðstoð við að hætta. Eins hjálpar það mörgum að skrá sig inn á www.reyklaus.is sem er gagnvirkur vefur fyrir alla sem vilja hætta tóbaksnotkun. Fólk skráir sig og fær síðan póst með hvatningu og ýmsum góðum ráðum til að hætta. Á heilsugæslustöðvum er hægt að leita til heimilislæknis, hjúkrunarfræðings og ljósmóður eftir aðstoð og ráðgjöf.
Hugsið jákvætt – þið GETIÐ hætt!
Bára Sigurjónsdóttir, sérfræðingur í barnahjúkrun, MSc,
verkefnisstjóri tóbaksvarna hjá Lýðheilsustöð.
Karitas Ívarsdóttir, ljósmóðir,
Þróunarstofu Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins.