Sími : 5 800 900
Hollráð um heilsuna

Verum meðvituð um eigin geðheilsu og annarra

16.10.2009

Vegna efnahagsástandsins hefur fjöldi fólks orðið fyrir áföllum, s.s. atvinnuleysi, eignamissi og skuldasöfnun. Ástandið snertir ekki eingöngu þann sem fyrir verður heldur einnig fjölskyldu hans og samfélagið allt. Streita, skömm, kvíði, óvissa, vonleysi og depurð sækir á marga en slíkt ástand getur ýtt undir þróun geðrænna vandamála, ekki síst hjá þeim sem veikir eru fyrir. Þegar geðræn veikindi eiga sér langan aðdraganda getur margt farið á verri veg, s.s. fjárhagurinn, uppeldi barnanna og aðbúnaður fjölskyldunnar allrar og oft reynist þrautin þyngri að snúa þessu ferli til betri vegar.

 

Geðsjúkdómar eru ekki smitandi. smellið á mynd til að stækkaAlgengt er að fólk leiti ekki aðstoðar fyrr en í óefni er komið, enda þarf oft nokkurn styrk til að leita hjálpar. Ekki er heldur alltaf ljóst hvar hana er að fá en það ætti að vera hægt að leita til heilsugæslunnar, jafnt vegna andlegs og líkamslegs krankleika, án aðgreiningar. Þannig mætti draga úr fordómum og stimplun sem fólki, sem líður illa andlega eða er með geðröskun, finnst það oft finna fyrir.  

,,Hlúðu að því sem þér þykir vænt um” er geðorð sem á einkar vel við núna. Vera til staðar fyrir sína nánustu og rjúfa einangrun sem er svo algeng hjá fólki með geðröskun. Eitt lítið símtal getur brotið upp annars tilbreytingalausan og óendanlega langan dag þeirra sem eru einmana. En ábyrgðin liggur einnig hjá þeim sem eru, eða hafa verið, veikir að leita sér aðstoðar og ,,gera eitthvað í sínum málum” áður en vandinn verður of stór. Sjálfsagt þykir að alkóhólisti fari í meðferð og það sama gildir um fólk með aðra sjúkdóma eða kvilla. Geðlyf eru mörgum nauðsynleg en sumir þeirra vilja gjarnan minnka lyfjanotkun sína eða jafnvel hætta notkun alveg. En þá er afar mikilvægt að fara hægt í sakirnar og aðeins í samráði við meðferðaraðila. Stefna saman að því að finna aðrar leiðir, engar skyndilausnir heldur horfa á málið sem langtímaverkefni.

 

 Ráð sem nýtast öllum - ekki síst þeim sem eiga við geðröskun að stríða
  • Hafa hlutverki að gegna
  • Rækta fjölskyldu- og vinabönd
  • Forðast of mikið áreiti
  • Tryggja sér nægan svefn (6-8 klst.)
  • Borða reglulega hollt fæði úr öllum fæðuflokkum.
  • Forðast sykur, salt, fitu og mikið unninn mat
  • Forðast áfengi og önnur vímuefni
  • Hreyfa sig reglulega (minnst 30 mínútur á dag)
  • Fræðast um sjúkdóminn og einkenni hans og öðlast þannig innsæi
  • Leita aðstoðar fagaðila áður en í óefni er komið
  • Ekki minnka eða hætta á geðlyfjum nema í samráði við meðferðaraðila
  • Omega 3 fitusýrur hafa reynst mörgum vel
  •  

Upprætum fordóma

Eigin fordómar og annarra hamla breyttum viðhorf í garð geðsjúkdóma. Ef koma á einhverjum breytingum til leiðar verður fólk að láta í sér heyra og hætta þar með að taka þátt í feluleiknum um geðræna sjúkdóma. Fræðsla er þar mikilvæg, ekki síst um einkenni, og vera meðvitaður um eigin geðheilsu sem og annarra. Algeng einkenni geta t.d. verið að fólk fer að sofa og nærast illa, missa tökin á daglegum venjum og geta ekki lengur sinnt hlutverki sínu í leik og starfi.

Að lokum er minnt á Alþjóða geðheilbrigðisdaginn, sem haldinn er 10. október ár hvert. Í ár er yfirskrift dagsins ,,Öflugri og aðgengilegri geðheilbrigðisþjónusta” og haldið upp á hann með “geðgóðum degi í Mjóddinni” með  margs konar uppákomum frá kl. 13:00 – 16:30.

 

Ragnheiður Jonna Sverrisdóttir, verefnastjóri Alþjóða geðheilbrigðisdagsins 2009 og
Guðrún Guðmundsdóttir, verkefnisstjóri geðræktar, Lýðheilsustöð

 

Tenglar:

http://www.10okt.com/

http://www.wfmh.org/

Senda grein



Þetta vefsvæði byggir á Eplica